پرینتر سه بعدی در مدت زمانی کوتاه توانست به جزئی اساسی در فعالیت‌های تحقیقاتی و صنعتی تبدیل شود. به موازات این که درخواست برای خرید پرینترهای سه بعدی افزایش پیدا می‌کند، قیمت این دستگاه‌ها و همینطور هزینه‌های جانبی آن‌ها کاهش می‌یابد. این اتفاقی است که برای همه‌ی تکنولوژی‌ها می‌افتد. با این تفاوت که تکنولوژی پرینت سه بعدی آنقدرها هم جدید نیست. در حقیقت این تکنولوژی از دهه‌ی ۱۹۸۰ میلادی وجود داشته است. با این وجود تنها چند سال است که صنایع کوچک، خانه‌ها و کارگاه‌ها دست به خرید پرینتر سه بعدی زده‌اند.

تکنولوژی پرینت سه بعدی خود از ده‌ها زیرتکنولوژی تجاری شده و صدها زیرتکنولوژی ثبت شده تشکیل شده است. یعنی وقتی می‌خواهیم دست به خرید پرینتر سه بعدی بزنیم، باید به این نکته توجه داشته باشیم که در حال صحبت در مورد ده‌ها زیرتکنولوژی موجود در بازار هستیم. البته همه‌ی این دستگاه‌ها در یک خصیصه مشترک‌اند و آن هم ساخت لایه‌به‌لایه قطعات است.

البته، زیرتکنولوژی، تنها خصیصه‌ای نیست که باید در هنگام خرید پرینتر سه بعدی به آن دقت کنیم. در ادامه نکات اصلی که باید در هنگام خرید پرینتر سه بعدی به آن‌ها توجه کنیم آمده است.

قبل از پاسخ به سوال «در هنگام خرید پرینتر سه بعدی باید به چه نکاتی توجه کنم؟» باید به سوال «آیا من به پرینتر سه بعدی نیاز دارم؟» پاسخ دهیم.

آیا من به خرید پرینتر سه بعدی نیاز دارم؟

برای جواب به این سوال، اول از همه باید به این موضوع اشاره کنیم که خرید پرینتر سه بعدی تنها راه استفاده از ظرفیت‌های این تکنولوژی نیست. به بیان دیگر اگر می‌خواهیم یک قطعه را با استفاده از یک پرینتر سه بعدی بسازیم، می‌توانیم از خدمات پرینت سه بعدی که توسط شرکت‌های تخصصی ارائه می‌شود هم استفاده کنیم. حال ببنیم که در چه موقیت‌هایی باید از خدمات پرینت سه بعدی ارائه شده توسط شرکت‌ها استفاده کنیم و در چه زمانی باید به خرید پرینتر سه بعدی روی آوریم.

  • چه زمانی باید صرفاً از خدمات پرینت سه بعدی استفاده کنم و نیازی به خرید پرینتر سه بعدی ندارم؟

بسیاری از افراد بعد از آشنایی با پرینترهای سه بعدی، نمی‌توانند به راحتی در مورد این موضوع تصمیم‌گیری کنند که آیا برای ساخت مدل‌ها و قطعات خودشان نیاز به خرید چاپگر سه بعدی دارند یا خیر.

مهم‌ترین معیار برای جواب به این سوال، میزان و حجم استفاده و نیاز این افراد به این دستگاه‌ها است. همچنین توانایی مالی آن فرد یا شرکت هم می‌تواند معیار مهم دیگری در تصمیم‌گیری برای خرید و یا عدم خرید پرینتر سه بعدی باشد.

به طور کلی می‌توان گفت که اگر فرد یا مجموعه‌ای از پسِ خرید پرینتر سه بعدی بر می‌آید و طبق برآوردی که انجام می‌دهد در یک یا دو سال آینده هزینه‌ای که برای دریافت خدمات پرینت سه بعدی خواهد کرد برابر با قیمت این دستگاه‌ خواهد شد، بسیار توصیه می‌شود که آن فرد یا مجموعه به تهیه دستگاه اقدام کند.

در غیر این صورت توصیه می‌شود که خدمات فنی مورد نظر را از شرکت‌های معتبری که خدمات چاپ سه بعدی ارائه می‌دهند تهیه نماید.

  • چه زمانی باید خودم دست به کار خرید پرینتر سه بعدی شوم؟

همانطور که اشاره شد، زمانی که میزان استفاده‌ی ما از این دستگاه‌ها به گونه‌ای باشد که خرید آن‌ها نسبت به دریافت خدمات از شرکت‌های فعال در این حوزه توجیح داشته باشد، توصیه به خرید می‌شود.

همچنین نکته‌ای دیگری وجود دارد که در تصمیم‌گیری برای خرید پرینتر سه بعدی بسیار حائز اهمیت است:

با توجه به این که فناوری‌های مرتبط با ساخت افزایشی بخشی کلیدی از انقلاب صنعتی چهارم و تحول ماهوی صنایع، کسب‌و‌کارها و به طور کلی زنجیره‌ی ارزش هستند، برای چند گروه از افراد و صنایع تعامل مداوم با پرینترهای سه بعدی و به طور کلی سخت‌افزارها و نرم‌افزارهای ساخت افزایشی بسیار حیاتی است. همانطور که در انقلاب صنعتی سوم و دوران شکوفایی کامپیوتر و اینترنت و اتوماسیون بسیاری از شرکت‌های کوچک و متوسط و حتی تعداد چشمگیری از کمپانی‌های غول‌پیکر به طور کامل از دور خارج شدند، در انقلاب صنعتی چهارم هم این اتفاق برای شرکت‌ها و افرادی که تغییرات را دنبال نکنند و به درک عمیقی از تحولات تکنولوژیک نرسند تکرار خواهد شد.

خرید پرینتر سه بعدی
تنوع پرینترهای سه بعدی بسیار بالاست؛ آشنایی با آن‌ها و یا مشاوره با متخصصان این حوزه برای انتخاب و خرید چاپگر سه بعدی مناسب ضروری است.

شرکت‌ها و افرادی که توصیه می‌شود تنها به دریافت خدمات پرینت سه بعدی اکتفا نکنند و اقدام به خرید پرینتر سه بعدی و استفاده از آن در مجموعه‌های خود کنند به شرح زیر هستند:

  • شرکت‌های بزرگی که به تشخیص تیم‌های تحقیق و توسعه خود، در کوتاه‌مدت، میان‌مدت و حتی بلندمدت با تکنولوژی‌های مرتبط با ساخت افزایشی تعامل پیدا خواهند کرد.
  • دانشگاه‌ها – همه‌ی محیط‌های آموزش عالی که در هر سطحی به تربیت مهندسان، رشته‌های فنی، رشته‌های مرتبط با رشد و راه‌اندازی کسب‌وکار و طیف وسیعی از رشته‌های دیگر می‌پردازند.
  • شرکت‌های کوچک و متوسط که در کوتاه‌مدت و میان‌مدت با تکنولوژی‌های مرتبط با ساخت افزایشی تعامل خواهند داشت و اشراف به استفاده از این تکنولوژی‌ها می‌تواند کسب‌وکار آن‌ها را متحول کند.
  • دبیرستان‌ها و هنرستان‌ها
  • افرادی که نمی‌خواهند از تحولات تکنولوژیکِ انقلابیِ پیشِ رو غافل بمانند و می‌خواهند در صف اول متخصصان جا داشته باشند.

 

تصمیم به خرید پرینتر سه بعدی گرفته‌ام.

حال اگر تصمیم به خرید پرینتر سه بعدی گرفته‌اید و قصد دارید همانند یک حرفه‌ای پرینتر سه بعدی مورد نظرتان را انتخاب کنید، به مطالعه‌ی ادامه‌ی این راهنما دعوتتان می‌کنیم.

مشخصه‌ها و نکاتی که باید در خرید پرینتر سه بعدی به آن‌ها توجه کنیم:

  • زیرتکنولوژی پرینتر سه بعدی
  • محدوده‌ی قیمت پرینتر سه بعدی
  • مواد مصرفی پرینتر سه بعدی
  • کاربرد پرینتر سه بعدی(صنعتی، خانگی، آموزشی و غیره)
  • حداکثر ابعاد قطعه‌ی تولید شده توسط پرینتر سه بعدی
  • ایمنی پرینتر سه بعدی
  • کیفیت ساخت پرینتر سه بعدی
  • رزولوشن پرینتر سه بعدی
  • کیفیت بدنه و اجزای پرینتر سه بعدی
  • خدمات پس از فروش
  • مقاومت قطعات پرینت سه بعدی شده
  • سرعت پرینت سه بعدی

در ادامه‌ی نکاتی که در بالا لیست شده است را به صورت سوال و جواب بسط می‌دهیم.

سوال ۱. کدام تکنولوژی پرینتر سه بعدی برای من مناسب است؟

این سوال اساسی‌ترین و کلیدی‌ترین سوالی است که در شروع فرآیند خرید پرینتر سه بعدی باید از خودمان بپرسیم.

همانطور که اشاره شد زیرتکنولوژی‌های پرینترهای سه بعدی می‌توانند بسیار متفاوت باشند. طبیعتاً هرچقد که زیرتکنولوژی یک پرینتر سه بعدی با یک پرینتر سه بعدی دیگر تفاوت بیشتری داشته باشد، معیارهای انتخاب آن و پارامترهایی که باید در خرید هرکدام در نظر بگیریم هم تغییر خواهد کرد.

به عنوان نمونه، میانگین قیمت پرینترهای سه بعدی SLS می‌تواند ده‌ها برابر میانگین قیمت پرینترهای سه بعدی FDM باشد. پس اگر در مقایسه‌ی یک پرینتر  SLS با یک پرینتر FDM، تنها قیمت را در نظر بگیریم، در ارزیابی دچار خطای چشمگیری خواهیم شد.

به همین دلیل زیرتکنولوژی‌های پرینت سه بعدی و پارامترهای اختصاصی را در ادامه‌ی همین سوال پاسخ خواهیم داد. آن دسته از مشخصه‌های پرینترهای سه بعدی که در همه‌ی زیرتکنولوژی‌های آن مشترک است را در قالب سوال‌هایی مجزا بررسی خواهیم کرد.

سوال ۱.۱. آیا نیاز به خرید پرینتر سه بعدی FDM دارم؟

پرینتر سه بعدی FDM که در بازار با نام‌های FFF و یا PJP هم یافت می‌شود، متداول‌ترین زیرتکنولوژی پرینترهای سه بعدی است. این زیرتکنولوژی به خاطر ساختارش دارای پیچیدگی کمتر و قیمت پایین‌تری است. همه‌ی مواد مصرفی پرینترهای سه بعدی FDM از نوع ترموپلاستیک‌ها و یا مشتقات آن‌ها هستند. متداول‌ترین ترموپلاستیک‌های مورد استفاده در این پرینترها، PLA و ABS است. پلاستیک‌های مورد استفاده در یک پرینتر سه بعدی FDM باید به صورت فیلامنت(رشته‌هایی بلند با مقطع دایره‌ای) باشد. در خرید یک پرینتر سه بعدی FDM هم باید به نکات زیادی اشاره کرد تا بتوانیم بهترین انتخاب را داشته باشیم.

خرید کیت پرینتر سه بعدی FDM یا خرید پرینتر سه بعدی FDM اسمبل شده؟

از سال ۲۰۰۹ که حق امتیاز پرینتر سه بعدی FDM به پایان رسید، بسیاری از کمپانی‌های کوچک و بزرگ به تولید این دستگاه‌ها پرداختند. بسیاری از آن‌ها علاوه بر این که این پرینترها را به طور اسمبل شده به فروش می‌رسانند، کیت آن‌ها را هم به بازار عرضه می‌کنند.

اگر تمایل دارید که با جزئیات ساختاری پرینترهای سه بعدی FDM به خوبی آشنا شوید و وقت کافی برای ساخت و آزمون و خطا دارید، می‌توانید کیت این دستگاه‌ها را تهیه کنید. اغلب کمپانی‌های عرضه کننده‌ی کیت این پرینترها، آموزش گام به گام ساخت آن را هم همراه با دستگاه می‌فرستند. همچنین با یک جست‌و‌جوی ساده در اینترنت هم می‌توان به آموزش اسمبل کردن کیت پرینتر سه بعدی FDM دست یافت.

اما اگر نمی‌خواهید برای اسمیل کردن پرینترتان زمان صرف کنید و تنها به خروجی این دستگاه بسنده می‌کنید، خرید پرینتر سه بعدی FDM اسمبل شده را پیشنهاد می‌دهیم.

طبیعی است که کیت پرینتر سه بعدی FDM نسبت به نسخه‌ی اسمبل شده‌ی آن ارزان‌تر است. ولی باید توجه داشته باشید که کیفیت ساخت یک پرینتر سه بعدی FDM اسمبل شده به احتمال زیاد از پرینتری که توسط خودتان اسمبل می‌شود بیشتر است. به این خاطر که کمپانی‌ها تجربه‌ی اسمبل کردن صدها دستگاه پرینتر را دارند و شما تنها در حال آزمون و خطایید!

تعداد نازل مورد نیاز؟

در خرید پرینتر سه بعدی FDM باید به تعداد نازل آن هم توجه داشت. اگر تنها نیاز به پرینت سه بعدی قطعات متداول دارید، پرینتر تک-نازله برای شما کافیست! اگر اصرار دارید که ساپورت‌ها با یک فیلامنت متفاوت از قطعه‌ی اصلی چاپ شود و یا تمایل به ساخت یک قطعه با دو جنس و رنگ دارید، خرید پرینتر سه بعدی FDM دو-نازله را به شما پیشنهاد می‌دهیم. در موارد خاص هم می‌توانید از پرینترهای سه بعدی FDM با تعداد نازل‌های بیشتر استفاده کنید.

قطر فیلامنت؟

اغلب فیلامنت‌های موجود در بازار دارای قطرهای ۱.۵ و ۳ میلی‌متر هستند. فیلامنت‌های با قطر ۳ میلی‌متر اغلب برای پرینت سه بعدی قطعات بزرگ مورد استفاده قرار می‌گیرند.

سوال ۲.۱. آیا نیاز به خرید پرینتر سه بعدی SLA دارم؟

مکانیزم کلی پرینتر سه بعدی SLA به این صورت است که لیزر را به صورت انتخابی بر روی سطح رزین فوتوپلیمر می‌تابانند. با تاباندن نور لیزر، رزین لایه‌ به‌ لایه جامد می‌شود تا در نهایت به شکل مطلوب ساخته شود.

هرچند این روزها می‌توان پرینترهای سه بعدی SLA ارزان‌قیمت را هم در بازار یافت، ولی به طور کلی میانگین قیمت این دستگاه‌ها بین ۵ تا ۸ برابر پرینترهای سه بعدی FDM است. از طرفی با خرید پرینتر سه بعدی SLA می‌توان انتظار دریافت رزولوشن بالاتر را هم داشت.

به طور کلی می‌توان گفت پرینتر سه بعدی SLA برای کاربردهای همچون جواهرسازی، دندان‌سازی، نمونه‌های مورد استفاده در ریخته‌گری دقیق و کاربردهایی از این دست مناسب‌تر است. از طرف دیگر قیمت بالای دستگاه و همچنین مواد اولیه‌ی آن، نسبت به پرینتر سه بعدی FDM، پرینتر سه بعدی FDM را انتخابی مناسب‌تر برای بسیاری از کاربردها می‌کند.

سوال ۳.۱. آیا نیاز به خرید پرینتر سه بعدی SLS دارم؟

پرینتر سه بعدی SLS که معروف‌ترین عضو پرینترهای سه بعدی بستر-پودری است، از پودر موادی چون پلاستیک، فلز و سرامیک به عنوان ماده‌ی اولیه‌ی فرآیند ساخت استفاده می‌کند. در پرینتر سه بعدی SLS اشعه‌ی لیزر به طور انتخابی به دانه‌های مواد می‌تابد. این دانه‌ها به حالت نیمه‌مذاب در می‌آیند و به دانه‌های پیرامون خود جوش می‌خورند.

یکی از بازرترین ویژگی‌های پرینتر سه بعدی SLS، عدم استفاده از ساپورت است. پس با خرید پرینتر سه بعدی SLS می‌توان حتی به ساختارهای پیچیده‌تری نسبت‌های پرینترهای FDM و SLA دست یافت.

سوال ۲. آیا پرینتر سه بعدی گران‌تر، بهتر است؟

اگر بهتر بودن یک پرینتر را تابعی از قیمت، رزولوشن، دقت، کیفیت ساخت، سرعت و چندین پارامتر دیگر در نظر بگیریم، پاسخ کلی این سوال منفی است. به عنوان نمونه برای یک دفتر معماری که از پرینتر سه بعدی برای مدلسازی سازه‌های معماری استفاده می‌کند، پرینتر سه بعدی FDM می‌تواند بهترین گزینه باشد. به این دلیل که نیازی به رزولوشن بالاتر از ۱۰۰ یا ۲۰۰ میکرومتر ندارد و همین میزان رزولوشن را می‌توان با یک پرینتر سه بعدی FDM به دست آورد. ولی برای یک جواهرساز، داستان اندکی تغییر می‌کند. در جواهرسازی با توجه با قیمت بالای فلزات مورد استفاده، ارزش افزوده‌ی ایجاد شده توسط روش‌های ساخت، نسبت به هزینه‌ی مازاد تحمیل شده به واسطه‌ی آن‌ها، کاملاً توجیح اقتصادی دارد. یک جواهرساز ترجیح  می‌دهد که به جای خرید یک پرینتر سه بعدی FDM با قیمت ۱۲ میلیون تومان و دست‌یابی به رزولوشن ۱۰۰ میکرون، ۳۵ میلیون تومان هزینه کند و یک پرینتر سه بعدی SLA با رزولوشن ۵۰ میکرون تهیه نماید.

سوال ۳. آیا مواد مصرفی پرینتر سه بعدی در انتخاب نوع آن اثرگذار است؟

اغلب زیرتکنولوژی‌های پرینت سه بعدی از یک دسته‌ی خاص از مواد استفاده می‌کنند. به طور کلی مواد مورد استفاده در پرینترهای سه بعدی را می‌توان از دو دیدگاه دسته‌بندی کرد: جنس و فرم! به عنوان مثال جنس مواد مورد استفاده در یک پرینتر سه بعدی FDM، ترموپلاستیک است و فرم آن فیلامنت! تعداد بسیار کمی از زیرتکنولوژی‌های پرینت سه بعدی، همچون SLS، می‌توانند از جنس‌های متنوعی از مواد استفاده کنند.

حال به پاسخ سوال بالا برمی‌گردیم. اگر می‌خواهید قطعاتتان از جنس پلاستیک باشد، تکنولوژی‌های FDM یا SLS می‌توانند بهترین انتخاب باشند. اگر نیاز دارید از رزین‌ها(رزین‌های ریخته‌گری و غیره) برای ساخت قطعاتتان استفاده شود، SLA یا DLP می‌توانند بهترین انتخاب باشند. اگر می‌خواهید به پرینت سه بعدی فلز بپردازید، زیرتکنولوژی‌های SLS، SLM، DMLS می‌توانند انتخاب‌های شما باشند.

سوال ۴. پرینترهای سه بعدی صنعتی در برابر پرینترهای سه بعدی غیرصنعتی! کدام؟

شاید نتوان به وضوح حد فاصل مشخصی بین پرینترهای سه بعدی صنعتی، پرینترهای سه بعدی خانگی، پرینترهای سه بعدی آموزشی و عناوینی از این دست مشخص کرد. می‌توان مهمترین معیار تمیز دادن پرینترهای سه بعدی صنعتی نسبت به پرینترهای سه بعدی غیرصنعتی را کیفیت ساخت آن‌ها دانست. همچنین معمولاً در پرینترهای سه بعدی صنعتی، ویژگی‌هایی تعبیه می‌شود که در پرینترهای خانگی و امثال آن دیده نمی‌شود. به عنوان نمونه پرینترهای سه بعدی صنعتی معمولاً دارای سیستم ادامه‌ی پرینت در شرایط قطع برق هستند. به این معنا که اگر در میانه‌ی فرآیند ساخت برق پرینتر قطع شود، به محض وصل شدن دوباره‌ی برق، پرینترهای سه بعدی صنعتی می‌توانند به پیگیری ادامه‌ی پرینت بپردازند. در برخی از پرینترهای سه بعدی صنعتی هم UPS تعبیه شده است که به محض قطع شدن برق شهری، وارد مدار می‌شود و برق ذخیره شده‌اش را به پرینتر منتقل می‌کند.

دقت کنید که در خرید پرینتر، بابت ویژگی‌هایی(UPS درونی، WIFI و غیره) که ممکن است به درد شما نخورد هزینه نپردازید.

سوال ۵. بیشینه‌ی اندازه‌ی ساخت چه میزان باشد؟

بیشینه‌ی اندازه‌ی ساخت یک پرینتر سه بعدی، یعنی ابعاد بزرگترین قطعه‌ای که آن پرینتر می‌تواند بسازد.

در مورد FDM

اگر قصد خرید پرینتر سه بعدی FDM دارید، لزومی ندارد که همیشه دستگاه شما قطعات مورد نظرتان را به طور یکپارچه بسازد. به عنوان مثال فرض کنید که بیشینه‌ی اندازه‌ی ساخت دستگاه شما ۲۰*۲۰*۲۰ میلی‌متر است. ممکن است شما در طول یک ماه تنها یک یا دو مرتبه نیاز به پرینت سه بعدی یک قطعه با ابعاد ۲۰*۲۰*۳۰ میلی‌متر داشته باشید. در این حالت کافی است شما قطعه‌ی مورد نظرتان را در یک نرم‌افزار به دو قطعه تقسیم کنید و پس از ساخت دو قطعه‌ی مجزا، آن‌ها را به راحتی با چسب به هم بچسبانید. مطمئن باشید چیزی از کیفیت قطعه‌ی خروجی شما کم نخواهد شد و با این کار در صرف هزینه‌ی اضافی برای خرید پرینتر سه بعدی بزرگتر صرفه‌جویی کرده‌اید.

در مورد مابقی زیرتکنولوژی‌ها

در خرید پرینتر سه بعدی SLA و SLS، ملاحظات اشاره شده در بخش قبل اندکی تغییر می‌کند. در این شرایط بهتر است که متناسب با بزرگترین قطعه‌ای که به طور متداول پرینت سه بعدی می‌کنید پرینتر مورد نظرتان را بخرید.

ناگفته نماند که همچنان نباید گزینه‌ی استفاده از خدمات پرینت سه بعدی که توسط شرکت‌های متخصص اراده می‌شود را فراموش کنید. شاید بهتر باشد به جای صرف هزینه‌ی اولیه‌ی اضافه، هر ماه یک یا دو مرتبه کارتان را به متخصص‌ها بسپارید!

سوال ۶. آیا برای استفاده از پرینتر سه بعدی نیاز یادگیری نرم‌افزار خاصی است؟

اپراتور پرینتر سه بعدی باید با نحوه‌ی کار با نرم‌افزار اسلایسر پرینتر خودش آشنا باشد. نرم‌افزار اسلایسر، یک واسط بین نرم‌افزار طراحی سه بعدی و پرینتر سه بعدی است. معمولاً کمپانی‌های بزرگ تولیدکننده‌ی پرینتر سه بعدی، اسلایسرهای اختصاصی خودشان را تولید می‌کنند. به همین دلیل صدها نرم‌افزار اسلایسر وجود دارد که اغلب آن‌ها رایگان و منبع-باز هستند.

اغلب نرم‌افزارهای اسلایسر، رابط کاربری بسیار ساده‌ای دارند و با صرف زمانی کمتر از ۳۰ دقیقه قابل یادگیری هستند.

سوال ۷. آیا برای استفاده از یک پرینتر سه بعدی، نیاز به مهارت طراحی سه بعدی است؟

خیر! شما می‌توانید بدون داشتن کوچیکترین مهارتی در طراحی سه بعدی، فایل‌های مورد نظرتان را برای پرینت سه بعدی تهیه کنید. پس، داشتن مهارت طراحی سه بعدی معیاری ضروری برای خرید پرینتر سه بعدی نیست.

برای کسی که دارای مهارت طراحی سه بعدی نیست دو راه وجود دارد. راه اول سپردن طراحی به یک طراح و راه دوم استخراج طرح آماده از وبسایت‌های مربوط!

GrabCad, Cult3D, Thingiverse و باقی دوستان!

وبسایت‌هایی وجود دارد که در آن‌ها می‌توانید فایل‌های مناسب برای پرینترهای سه بعدی(اغلب با فرمت STL) را به راحتی دانلود کنید. بسیاری از طرح‌های موجود در این وبسایت‌ها رایگان هستند. همچنین در برخی از این وبسایت‌ها و برای بعضی از طرح‌ها، شما می‌توانید به راحتی و بدون دانش طراحی سه بعدی طرح را اختصاصی‌سازی کنید. به عنوان نمونه شما می‌توانید نامی که بر روی یک پلاک نوشته شده را تغییر دهید و طرح مختص خودتان را دریافت کنید.

سوال ۸. آیا خدمات پس از فروش، معیار مهمی در فرآیند خرید پرینتر سه بعدی است؟

بله! در پرینترهای سه بعدی غیرحرفه‌ای احتمالاً دستگاه شما در مدتی یکساله دچار عیب و خرابی خواهد شد. هرچند خرابی‌های ایجاد شده معمولاً کم‌هزینه‌اند ولی بهتر است که به عنوان یک کاربر آماتور درگیر چالش‌های تعمیر دستگاه نشوید!

همچنین معمولاً شرکت‌هایی که خدمات پس از فروش بهتری ارائه می‌دهند، پاسخ‌گویی بهتری هم بعد از فروش محصول دارند. تجربه نشان می‌دهد که افراد آماتوری که اقدام به خرید پرینتر سه بعدی می‌کنند، معمولاً تا مدتی نیاز به مشاوره و همراهی دارند.

در مورد پرینترهای سه بعدی صنعتی و حرفه‌ای؛ معمولاً کمپانی‌های سازنده ادعا می‌کنند که بسیار به ندرت دستگاهایشان دچار خرابی و مشکل می‌شود. ولی شک نکنید که به دردسر و ریسکش نمی‌ارزد! حتماً در خرید پرینترهای سه بعدی صنعتی هم از کیفیت گارانتی محصولتان مطمئن شوید.

سوال ۹. نیاز به ساخت قطعاتی با بیش از یک رنگ دارم. چه پرینتری بخرم؟

اجازه دهید مورد به مورد بررسی کنیم.

اگر نیاز به خرید پرینتر سه بعدی تمام رنگی دارید، زیرتکنولوژی‌هایی چون بایندرجت به کارتان خواهد آمد. ولی نکته اینجاست که این پرینترهای سه بعدی، بسیار گران‌قیمت‌اند! اگر برایتان قیمت، معیاری کلیدی نیست که پاسخ سوال را گرفته‌اید. ولی اگر به قیمت هم فکر می‌کنید، می‌توانید یک پرینتر سه بعدی FDM تهیه کنید و با استفاده از رنگ و قلمو دست به کار شوید! نقاشی بر روی پلاستیک‌هایی که در پرینترهای سه بعدی FDM مورد استفاده قرار می‌گیرد اغلب بسیار ساده است.

اگر هم نیاز به استفاده از دو یا سه رنگ در قطعه‌مورد نظرتان دارید، می‌توان با خرید پرینتر سه بعدی FDM دونازله و یا چندنازله به هدفتان دست یابید.

خرید پرینتر سه‌بعدی از ۳bowdi.com

چاپ سه بعدی چگونه کار می‌کند؟

هر فرآیند پرینت سه بعدی با یک طرح سه بعدی دیجیتال شروع می‌شود. اینکه بخواهیم یک مدل سه بعدی فیزیکی را بدون در اختیار داشتن یک مدل سه بعدی دیجیتال پرینت سه بعدی کنیم همانند این است که بخواهیم بدون در اختیار داشتن یک متن تایپ شده بر روی یک برگ کاغذ چاپ کنیم. طرح سه بعدی دیجیتال باید به لایه‌های نازک تقسیم شود تا بتوان آن را برای ساخت به پرینترهای سه بعدی سپرد.

 زیرتکنولوژی‌های چاپ سه بعدی از اینجا به بعد می‌توانند تفاوت‌های زیادی با هم داشته باشند؛ از پرینترهای سه بعدی رومیزی که با روی هم قرار دادن لایه‌های پلاستیک بر روی یکدیگر مواد مورد نظر را می‌سازند تا پرینترهای سه بعدی صنعتی بزرگ که از روش‌هایی مثل جوش دادن دانه‌های مواد برای پرینت سه بعدی آن‌ها استفاده می‌کنند. زمان لازم برای پرینت سه بعدی یک قطعه با اندازه‌ی آن تناسب دارد. همچنین اغلب قطعات پرینت شده نیاز به عملیات پساپرداخت دارند تا به خصوصیات فنی و حتی ظاهری  مطلوب برسند.

مواد مورد استفاده در پرینترهای سه بعدی هم می‌تواند بسیار متفاوت باشد. از پلاستیک و رزین تا فلز و بتن می‌تواند در پرینترهای سه بعدی مورد استفاده قرار گیرد.

پرینتر سه بعدی چیست؟

به زبان ساده پرینتر سه بعدی دستگاهی است که توان انجام عملیات پرینت سه بعدی را دارد. به‌طورکلی روال فرآیند چاپ سه بعدی و نقش چاپگر سه بعدی در شکل زیر آمده است. همان‌طور که در شکل نشان داده‌شده است، فرآیند پرینت سه بعدی از طراحی مدل کامپیوتری قطعه‌ی موردنظر در نرم‌افزارهای سه بعدی شروع می‌شود. سپس قطعه به نرم‌افزارهای اسلایسر داده می‌شود تا مدل کامپیوتری را به کد قابل فهم برای پرینتر سه بعدی تعریف کنند. سپس خروجی اسلایسر به‌عنوان ورودی به پرینتر سه بعدی داده می‌شود و دستگاه، قطعه‌ی موردنظر را می‌سازد. درنهایت هم بر روی قطعه‌ی ساخته‌شده عملیات پرداخت نهایی انجام می‌شود تا برخی از ویژگی‌های قطعه به حد مطلوب برسد.

پرینترهای سه بعدی از زیرتکنولوژی‌های متفاوتی برای انجام عمل پرینت سه بعدی استفاده می‌کنند ولی همه آن‌ها یک ماهیت مشترک دارند. ماهیت مشترک همه پرینترهای سه بعدی با زیرتکنولوژی‌های مختلف این است که قطعه مطلوب را با قرار دادن لایه‌ها بر روی یکدیگر می‌سازند.

پرسش و پاسخ‌های متداول در هنگام خرید چاپگر سه بعدی

آیا بدون خرید پرینتر سه بعدی هم می‌توان از ظرفیت‌های آن استفاده کرد؟

بله. شما می‌توانید فایل سه بعدی مد نظرتان را به شرکت‌های متخصص در این حوزه بسپارید تا آن را برای شما با استفاده از چاپگرهای سه بعدی حرفه‌ای بسازند. مزیت این کار این است که بدون اینکه هزینه‌ای را برای خرید چاپگر سه بعدی بپردازید و همچنین بدون اینکه دردسرهای آن را متحمل‌ شوید، می‌توانید از مزایای آن با بهترین کیفیت بهره ببرید.

آیا من به خرید پرینتر سه بعدی نیاز دارم؟

ابتدا باید بدانید که در یک سال پیش رو، چند بار نیاز به استفاده از پرینتر سه بعدی شخصیِ خودتان دارید. سپس حدود قیمت تمام قطعاتی که در سال پیش رو خواهید ساخت را از شرکت‌هایی که خدمات پرینت سه بعدی ارائه می‌دهند (همچون سه بعدی دات کام) استعلام کنید. سپس از قیمت پرینتر سه بعدی مورد نظرتان آگاهی پیدا کنید. اگر میزان هزینه‌ای که باید در سال آینده‌ی برای دریافت خدمات پرینت سه بعدی دریافت کنید بیش از نصف قیمت پرینتر سه بعدی مشابه بود، بهتر است که یک پرینتر سه بعدی نیمه‌حرفه‌ای تهیه کنید.

به طور کلی به چه افرادی توصیه می‌شود که اقدام به خرید پرینتر سه بعدی کنند؟

شرکت‌های بزرگ | دانشگاه‌ها | شرکت‌های کوچک تولیدی | شرکت‌های دانش‌بنیان | استارتاپ‌های مرتبط با محصولات فیزیکی | طراحان | دبیرستان‌ها و هنرستان‌ها | افرادی که می‌خواهند خودشان یا فرزندانشان، آینده را از هم‌اکنون لمس کنند

در خرید چاپگرهای سه بعدی باید به چه پارامترهای توجه کنم؟

زیرتکنولوژی ساخت | محدوده‌ی قیمت | مواد مصرفی | ابعاد قابل ساخت | کیفیت ساخت | کیفیت ساخت خودِ دستگاه | خدمات پس از فروش | خرید از فروشنده‌ی پاسخگو |

چاپگر سه بعدی رزینی بهتر است یا فیلامنتی؟

به طور کلی بهتر و بدتر در این حوزه بی‌معنی است. باید هر چاپگر سه بعدی را با پارامترهای مد نظر خودتان بررسی کنید تا بتوانید دستگاه مورد نظر خودتان را پیدا کنید. به طور کلی برای بعضی از کاربردها چاپگرهای سه بعدی رزینی مناسب‌ترند و برای برخی دیگر چاپگرهای سه بعدی فیلامنتی!

قیمت پرینتر سه بعدی رزینی چقدر است؟

هم‌اکنون در بازار ایران می‌توان پرینترهای سه بعدی رزینی را از قیمت ۱۸ میلیون تومان به بالا خرید. با توجه به نوسانات قیمت در ایران، پیشنهاد می‌شود برای اطلاع از قیمت چاپگرهای سه بعدی رزینی با کارشناسان «سه بعدی دات کام» یا با شماره «۰۹۱۲۰۸۷۷۳۲۱» تماس حاصل فرمایید.

قیمت پرینتر سه بعدی فیلامنتی چقدر است؟

هم‌اکنون می‌توان چاپگرهای سه بعدی فیلامنتی را در ایران از قیمت ۸ میلیون تومان به بالا تهیه کرد. الیته این قیمت برای برندهای معتبر جهانی است که در «سه بعدی دات کام» هم عرضه می‌شوند. برندهای بی نام و نشانی هستند که قیمت‌های کمتری هم دارند. با توجه به نوسانات قیمت در ایران، پیشنهاد می‌شود برای اطلاع از قیمت چاپگرهای سه بعدی فیلامنتی با کارشناسان «سه بعدی دات کام» یا با شماره «۰۹۱۲۰۸۷۷۳۲۱» تماس حاصل فرمایید.

  راهنمای خرید پرینتر سه بعدی دست دو (کارکرده)

 

عوامل تاثیرگذار بر قیمت پرینتر سه بعدی

برای ما ایرانی‌ها قیمت یک کالای مفهوم نسبتاً متفاوتی با شهروندان دیگر کشورهای جهان دارد. به این دلیل که ما همیشه در حال تجربه کردن تحولات قابل پیش‌بینی و غیرقابل پیش‌بینی در قیمت کالاهای متفاوت هستیم. قیمت پرینتر سه بعدی هم از این قاعده مستثنی نیست. در زمان نگارش این مقاله نرخ تورم به طور سرسام‌آوری در حال افزایش است. بسیاری از ایرانی‌ها روزشان را با این سوال شروع می‌کنند که “امروز ارزش واحد پولی ملی ما تا چه حد نسبت به دیروز کاهش پیدا کرده است”. 

قیمت پرینتر سه بعدی 3d printer price
تحولات در قیمت پرینتر سه بعدی

کاهش ارزش نرخ برابری ریال نسبت به ارزهای خارجی، تورم سرسام‌آور و روزانه، عدم ثبات در بازار و صنعت و در نتیجه فلج شدن کارآفرینان برای برنامه‌ریزی و توسعه، ایجاد مشکلاتی بانکی در روند واردات کالا، جنگ روانی و فشارهای روحی ناشی از شرایط جاری مملکت و چالش‌های بسیار جدی دیگر، بر بازار ساخت افزایشی هم سایه‌ی سنگینی افکنده است.

در صنعت ساخت پرینترهای سه بعدی، از یک منظر می‌توان پرینترهای سه بعدی را به دو دسته‌ی تولید داخل و تولید خارج تقسیم‌بندی کرد. از طرفی به دلیل مشکلاتی که به آن‌ها اشاره شد، قیمت پرینتر سه بعدی به طور چشمگیری افزایش پیدا کرده است. خصوصاً پرینترهای سه بعدی که به طور کامل از خارج از کشور وارد می‌شوند.

ناگفته نماند که برندهای داخلی پرینتر سه بعدی هم قیمت‌ها را تا حد زیادی افزایش داده‌اند. به این دلیل که تقریباً تمام قطعات پرینترهای سه بعدی تولید شده در داخل ایران، از خارج از کشور وارد می‌شود و قیمت این قطعات هم مانند  تمام کالاهای وارداتی افزایش زیادی پیدا کرده است.

در ایران پارامترهای نامتعارف و پیش‌بینی‌نشده‌ای می‌توانند بر قیمت پرینترهای سه بعدی تاثیر منفی بگذارند. با این حال می‌توان گفت که تا حد زیادی قیمت پرینتر سه بعدی در ایران هم از قواعد کلی جاری بر بازار پرینترهای سه بعدی جهان تبعیت می‌کند.


داستانی کوتاه و جالب از تاثیر عوامل نامتعارف بر قیمت فیلامنت پرینتر سه بعدی در ایران

نایابی فیلامنت پرینتر سه بعدی

در زمان نگارش این مقاله، مرداد۹۷، بعد از گذشت سه ماه از صعود روزانه‌ی نرخ ارزهای خارجی و بحران‌های مالی متعدد، فیلامنت که ماده‌ی اولیه‌‌ی پرینترهای سه بعدی است در ایران نایاب شده است. به عنوان نمونه کمتر از سه ماه قبل می‌توانستید فیلامنت PLA سفید با قطر ۱٫۷۵ میلی‌متر و با برند Anet را به راحتی با قیمت ۷۰ هزار تومان تهیه کنید. ولی در زمان نگارش این نوشته، شما حتی با پرداخت ۲۰۰ هزار توامن هم نمی‌توانید همان فیلامنت را تهیه کنید.

به بیان دیگر، مشکل موجود در این بازار، تنها گران شدن فیلامنت پرینتر سه بعدی همچون کالاهای دیگر نیست، بلکه نایاب شدن این کالا است. دلیل عمده نایاب شدن برخی از انواع پرکاربرد فیلامنت پرینتر سه بعدی FDM را می‌توان سخت شدن واردات و افزایش ریسک مالی آن دانست. به همین دلیل دیگر کسی تمایلی به پذیرش این ریسک ندارد و عملاً فیلامنتی به طور عمده وارد ایران نمی‌شود.

از طرف دیگر شرکت‌هایی که پیش از این دست به فروش فیلامنت پرینتر سه بعدی می‌زدند، این روزها ترجیح می‌دهند که فیلامنت‌های موجودشان را انبار کرده و تنها برای مصرف خودشان استفاده کنند. به این دلیل که فروش فیلامنت پرینتر سه بعدی به صورت خام، سود کمتری نسبت به حالتی دارد که شرکت‌ها قطعه‌ی ساخته شده با پرینترهای سه بعدی را به فروش برسانند.


همانطور که اشاره شد، می‌توان گفت که قیمت پرینتر سه بعدی در ایران هم از یک سری قواعد کلی تاثیر می‌پذیرد. هر خریدار پرینترهای سه بعدی باید این قواعد را بشناسد تا بتواند به مناسب‌ترین پرینتر سه بعدی، با در نظر گفتن کاربرد و ویژگی مورد نظرش و همچنین بودجه‌ی پرداختی برسد.

در ادامه به مهم‌ترین عوامل کلی تاثیرگذار در تعیین قیمت پرینتر سه بعدی خواهیم پرداخت. با توجه به این که پرینترهای سه بعدی FDM متداول‌ترین نوع پرینتر سه بعدی هستند، به این گونه از پرینترهای سه بعدی به طور خاص اشاره خواهیم کرد.

تاثیر تکنولوژی ساخت بر قیمت پرینتر سه بعدی

اصلی‌ترین عامل موثر بر قیمت پرینتر سه بعدی، تکنولوژی مورد استفاده در آن پرینتر سه بعدی برای ساخت قطعات است. تفاوت قیمت تکنولوژی‌های مختلف اغلب بسیار چشم‌گیر است. به بیان دیگر اغلب قیمت تکنولوژی‌های مختلف پرینترهای سه بعدی اغلب در کلاس‌های کاملاً متفاوتی است.

به عنوان مثال در زیر به قیمت چند برند مطرح در زیرتکنولوژی‌های مختلف پرینت سه بعدی اشاره می‌کنیم تا تفاوت مقیاس قیمت پرینتر سه بعدی در تکنولوژی‌های مختلف روشن شود.

قیمت پرینترهای سه بعدی FDM

قیمت پرینتر سه بعدی FDM

قیمت پرینترهای سه بعدی SLA/DLP

قیمت پرینتر سه بعدی SLA

قیمت پرینترهای سه بعدی SLS

قیمت پرینتر سه بعدی SLS

قیمت پرینترهای سه بعدی PolyJet

قیمت پرینتر سه بعدی PolyJet

همانطور که در جدول‌های بالا دیده می‌شود، محدوده‌ی قیمت پرینتر سه بعدی به تکنولوژی ساخت آن وابسته است.

تاثیر ابعاد ساخت بر قیمت پرینتر سه بعدی

ابعاد قطعه‌ای که یک پرینتر سه بعدی توانایی ساخت آن را دارد، تاثیر به‌سزایی در قیمت پرینتر سه بعدی دارد. هرچه اندازه‌ی ساخت یک پرینتر سه بعدی بزرگتر باشد، قیمت آن نیز افزایش پیدا می‌کند.

برند

اختلاف قیمتی که برند بر روی کالاهای مختلف ایجاد می‌کند در همه‌ی کالاها و دستگاه‌ها وجود دارد. خواه برند ناشی از نام یکی کمپانی باشد، خواه برند مرتبط بتا نام کشور باشد. این قاعده در مورد قیمت پرینتر سه بعدی هم صدق می‌کند.

به عنوان نمونه، در زمینه‌ی ساخت پرینترهای سه بعدی FDM، برندهای آمریکایی حرف اول را در زمینه‌ی کیفیت ساخت می‌زنند. به همین دلیل مدل فروش آن‌ها بر مبنای قیمت بالاتر و استفاده از مواد مصرفی انحصاری همان برند است. همچنین برندهای آمریکایی پرینتر سه بعدی FDM حرف اول را در قیمت‌گذاری پرینترهای سه بعدی هم می‌زنند.

برندهای پرینتر سه بعدی
تاثیر برند در پرینتر سه بعدی

از طرفی برندهای چینی همانند اغلب محصولاتشان، در زمینه‌ی اقتصادی بودن و مناسب بودن قیمت پرینتر سه بعدی FDM حرف اول را می‌زنند. اغلب برندهای چینی هم سعی می‌کنند در زمینه‌ی منبع-باز بودن و سازگاری با مواد اولیه‌ی برندهای رقیب، سهم خودشان را از بازار پرینترهای سه بعدی حفظ کنند.

در زمینه‌ی برندهای کمپانی‌ها؛ کمپانی‌های مختلف هر کدام از یک یا چند مزیت کلیدی خودشان در رقابت با برندهای دیگر استفاده می‌کنند. به عنوان مثال برندهایی چون ۳D Systems، Makerbot، EOS، Stratasys از قدمتشان در زمینه‌ی تولید پرینترهای سه بعدی سود می‌برند. همچنین برند Prusa Original از پیشرو بودن در تولید پرینترهای سه بعدی منبع-باز در رقایت با برندهای دیگر سود می‌برد.

تاثیر کیفیت ساخت بر قیمت پرینتر سه بعدی

هر مدلی از پرینترهای سه بعدی، متناسب با نوع کاربری از کیفیت طراحی و ساخت بدنه و قطعات مختلفی بهره‌مند است. به عنوان مثال برای ساخت یک پرینتر سه بعدی FDM که قرار است به طور رومیزی و در یک مدرسه استفاده شود، هزینه‌ی کمتری برای بدنه‌ی دستگاه می‌شود. به این دلیل که هدف اصلی در پرینترهای سه بعدی آموزشی، نشان دادن و کسب تجربه از ماهیت آن تکنولوژی است. از طرف دیگری برای یک پرینتر سه بعدی FDM که قرار است در یک کارگاه صنعتی استفاده شود و کیفیت خروجی آن مهم است، طراحی بدنه و اجزاء و همچنین جنس مواد سازنده‌ی بدنه دستگاه بسیار مهم است. به این دلیل که دستگاه باید کمترین لرزش را در سرعت‌های بالای ساخت داشته باشد تا کیفیت خروجی قطعات به خوبی حفظ شود.

تاثیر سرعت پرینت سه بعدی بر قیمت

سرعت یکی از عوامل موثر بر قیمت پرینتر سه بعدی است. بازه‌ی سرعت چاپ پرینترهای سه بعدی صنعتی وسیع‌تر از پرینترهای سه بعدی رومیزی است. برای رسیدن به سرعت‌های پرینت بالاتر، علاوه بر استفاده از قطعات الکتریکی و موتورهای گران‌تر، بدنه‌ی پرینتر سه بعدی باید بتواند تحمل جذب لرزش‌های بیشتر را داشته باشد تا از کاهش کیفیت ساخت در سرعت‌های بالا جلوگیری کند.

تاثیر گستره‌ی مواد مصرفی بر قیمت

در اغلب تکنولوژی‌های پرینت سه بعدی، دستگاه‌ها می‌توانند از بازه‌ای از مواد مشابه برای ساخت قطعات استفاده کنند. به عنوان نمونه پرینترهای سه بعدی FDM به طور کلی می‌توانند از ترموپلاستیک‌ها به عنوان مواد اولیه استفاده کنند. ولی متناسب با حداکثر دمای تولیدی نازل پرینتر، دمای صفحه ساخت، بسته بودن یا باز بودن محفظه‌ی ساخت و عوامل ساختاری دیگر، بعضی از پرینترهای سه بعدی FDM توانایی استفاده از گستره‌ی بزرگی از ترموپلاستیک‌ها را به عنوان مواد اولیه دارند و برخی دیگر تنها می‌توان از یک نوع خاص از ترموپلاستیک‌ها استفاده کنند.

این موضوع در مورد قیمت پرینتر سه بعدی SLA هم صادق است. طبیعتاً اگر یک پرینتر سه بعدی SLA تنها بتواند رزین مدل‌سازی استفاده کند نسبت به یک پرینتر سه بعدی SLA دیگر که می‌تواند از رزین مدل‌سازی، رزین ریخته‌گری و انواع دیگر رزین استفاده کند(با فرض برابر بودن بقیه‌ی ویژگی‌هایشان)، قیمت پایین‌ترین دارد.

تاثیر ارتباطات بر قیمت

روش‌های مختلفی برای انتقال فایل طرح سه بعدی به پرینتر سه بعدی وجود دارد. روشی که برای این کار استفاده می‌شود می‌تواند بر روی قیمت پرینت سه بعدی تاثیر داشته باشد. رایج‌ترین روش‌های متداول انتقال فایل سه بعدی آماده‌ی پرینت به پرینترهای سه بعدی شامل SD Card, WiFi, USB و  Internal Network است.

در پرینترهای سه بعدی ارزان‌قیمت، اغلب برای جلوگیری از افزایش قیمت پرینتر سه بعدی تنها به استفاده از SD Card بسنده می‌کنند. ولی در پرینترهای سه بعدی گران‌قیمت سعی می‌شود از روش‌ها مختلف انتقال اطلاعات به دستگاه استفاده کنند. دلیل این اقدام هم ساده است؛ در پرینترهای گران‌قیمت روش انتقال اطلاعات، پارامتری تعیین کننده در قیمت نهایی پرینتر سه بعدی نیست!

تاثیر گارانتی و خدمات پس از فروش بر قیمت

اجازه دهید که خیلی زود از توضیح این خصیصه بگذریم! به این دلیل که واضح است که گارانتی و تضمین‌های مرتبط با خدمات پس از فروش می‌تواند بر روی قیمت پرینتر سه بعدی تاثیر مستقیم بگذارد.

در ایران عرف خدمات پس از فروش پرینترهای سه بعدی به این صورت است که معمولاً شرکت‌ها یک سال گارانتی تعمیرات می‌دهند و تا ۳ الی ۵ سال هم خدمات پس از فروش ارائه می‌دهند.

تاثیر خصوصیات جانبی بر قیمت پرینتر سه بعدی

در کنار خواص اصلی که به آن‌ها اشاره شد، برخی از پرینترها دارای خواصی جانبی هستند که می‌تواند بر روی قیمت آن‌ها تاثیر بگذارد. به عنوان نمونه برخی از پرینترها از UPS درونی استفاده می‌کنند تا در زمان قطعی برق، فرآیند پرینت سه بعدی نیمه‌کاره باقی نماند(هرچند که نگارنده ترجیح می‌دهد که UPS به صورت مجزا برای دستگاه تهیه شود). یا برخی از پرینترهای سه بعدی از یک تکنولوژی استفاده می‌کنند که پس از وصل شدن مجدد برق، دستگاه می‌توان ادامه‌ی کار را پی بگیرد. این ویژگی‌ها می‌توان تاثیر قابل ملاحظه‌ای بر قیمت پرینتر سه بعدی داشته باشد.